Op elk zomerterras stond de afgelopen jaren dezelfde fles: Casamigos, Don Julio of een andere blanco tequila met een stevige marge. Dat beeld verschuift. Bartenders in Amsterdam en Rotterdam merken dat klanten steeds vaker om mezcal vragen, het rokerige familielid van tequila dat tot voor kort alleen in de betere cocktailbar stond. Voor mannen die verder willen kijken dan de standaardfles is dit het moment om aan te haken.
Tequila is geen ontdekking meer
Tequila hoefde de afgelopen tien jaar niets te bewijzen. De categorie groeide zo hard dat ze in de Verenigde Staten zelfs whisky voorbijstreefde in omzet. Maar een boom heeft een keerzijde: overal staat nu een blanco of reposado, van de supermarkt tot de speciaalzaak, en drinkers die zich ooit onderscheidden met een Don Julio 1942 merken dat de buurman dezelfde fles in de kast heeft staan.
Analisten noemen 2026 het jaar waarin de tequilamarkt volwassen wordt: de groei vlakt af, er zijn te veel merken en de consument is kritischer geworden. Wie tequila al kent en verder wil proeven, komt bijna vanzelf bij mezcal terecht. De tequila-hausse heeft het zaadje geplant, mezcal is nu de oogst.
Het verschil zit in de aarde, niet in het glas
Tequila mag wettelijk alleen worden gemaakt van blauwe Weber-agave, gestoomd in ovens. Voor mezcal geldt die beperking niet: producenten gebruiken tientallen agavesoorten, van de gangbare espadín tot de zeldzame tobalá. Traditioneel wordt het hart van de agave, de piña, dagenlang geroosterd in een kuil in de grond op houtskool en hete stenen. Die rooktechniek geeft mezcal de aardse, rokerige smaak die tequila mist. Wie precies wil weten hoe het productieproces werkt, leest dat uitgebreid na op Wikipedia.
Het gevolg is dat geen twee flessen mezcal hetzelfde smaken. De ene producent uit Oaxaca proef je terug in rook en leer, de andere in citrus en peper. Voor mannen die whisky waarderen om de verschillen tussen distilleerderijen is dat een herkenbare reden om mezcal serieus te nemen. Hou je sowieso van sterke drank met karakter, kijk dan ook naar onze klassieke whiskycocktails.
De cijfers bewijzen het
De groei is niet alleen een gevoel achter de bar. Mexico exporteerde in 2025 zo'n 560.000 kratten mezcal, ongeveer 15 procent meer dan een jaar eerder, na twee tegenvallende jaren. De wereldwijde mezcalmarkt wordt geschat op ruim 1,3 miljard dollar in 2026 en moet volgens marktonderzoekers doorgroeien naar meer dan 3 miljard dollar in 2034. Ook internationale foodredacties testen inmiddels structureel tientallen flessen tequila en mezcal naast elkaar, zoals The Guardian onlangs deed, een teken dat de categorie het nichestempel voorbij is.
Tequila blijft qua volume nog altijd de grotere categorie. Maar mezcal groeit relatief sneller, en dat is precies wat een drankje aantrekkelijk maakt voor mannen die niet willen drinken wat iedereen al drinkt.
In Nederland is die verschuiving nog vooral zichtbaar in de betere cocktailbars van de grote steden, maar de speciaalzaken volgen snel. Waar je een paar jaar geleden nog moest zoeken naar een fatsoenlijke mezcal buiten Amsterdam en Rotterdam, staat de fles inmiddels ook bij slijterijen in middelgrote steden gewoon op de plank naast de tequila.
Zo drink je mezcal zoals het hoort
De grootste fout die je kunt maken: mezcal behandelen als tequila en het met zout en limoen achteroverslaan. Mezcal is gemaakt om te proeven, niet om weg te spoelen. Schenk een scheut in een klein glas, ruik eraan zoals je bij whisky zou doen en neem kleine slokjes. Sommige bars serveren er een schijfje sinaasappel met wormenzout bij, sal de gusano, wat de rooksmaak juist accentueert in plaats van maskeert.
Wil je toch een cocktail, kies dan voor een mezcal negroni, gelijke delen mezcal, Campari en rode vermout, of een Oaxaca old fashioned, waarin je een scheutje mezcal toevoegt aan een klassieke whiskey old fashioned. Mezcal combineert daarnaast verrassend goed met gegrild vlees van de barbecue en met pure chocolade, de rook in het glas versterkt de rook op je bord. Ga je zelf achter de bar staan, dan heb je aan een goede jigger, een barlepel en scherp ijs al genoeg. Onze gids over cocktails die elke thuisbartender moet beheersen helpt je op weg met de rest van je basisuitrusting.
Niet iedereen kiest voor meer smaak
Er is ook een tegenbeweging. Steeds meer mannen kiezen bewust voor minder of geen alcohol, iets waar we eerder al over schreven. Die twee trends bijten elkaar niet. Mezcal draait om kwaliteit boven kwantiteit, een klein glas, langzaam gedronken, in plaats van de zoveelste tequila-shot. Dat past prima bij een generatie die drinkt om te proeven, niet om dronken te worden.
Dit zet je binnenkort in je glas
Ga je binnenkort naar de slijter, vraag dan niet om "een mezcal" maar om een espadín uit Oaxaca als instapfles, meestal tussen de 30 en 40 euro. Merken als Del Maguey en Montelobos zijn breed verkrijgbaar en betrouwbaar qua kwaliteit. Proef hem eerst puur, voordat je hem in een cocktail verwerkt. Tegen de tijd dat de buurman ook een fles in de kast heeft staan, ben jij allang op zoek naar de volgende, zeldzamere agavesoort.